نقد و آنالیز فصل دوم سریال دارک متر dark matter اپل تی وی؛ پیچیدگی های سفر در چندجهانی
به گزارش یادداشت سریع، کوشش برای بازسازی زندگی ایدئال و وسوسه جبران حسرت های گذشته، هسته پرکشش روایت علمی تخیلی سریال دارک متر dark matter را شکل می دهد. اگر فصل اول رویای مردی را به تصویر کشید که می خواست از میان بی نهایت دنیا به خانه بازگردد، فصل دوم فراتر از خط داستانی رمان بلیک کراوچ گام برمی دارد و پای ما را به دنیایی باز می نماید که در آن مرز هویت، اخلاق و فردیت به چالش کشیده می گردد. شناخت ابعاد نو این سریال اهمیت دارد، چون با عبور از چارچوب کتاب اصلی، روایتی عمیق تر از تنهایی انسان مدرن پیش روی مخاطب می گذارد. در ادامه مروری بر تغییر مسیر داستان خواهیم داشت تا معین گردد این دنباله تلویزیونی تا چه مقدار توانسته جاه طلبی های خود را به ثمر بنشاند، روابط شخصیت ها را بازتعریف کند و آیا خلق نسخه های بی شمار از انسان، بار احساسی قصه را سنگین تر می نماید یا به ورطه ابهام می کشاند.
+ لیست بخش های این نوشته
(کلیک کنید)
- فرار از خط مبدا و آشفتگی در واقعیت های موازی
- عبور از رمان و آزمون نویسندگی بلیک کراوچ
- درخشش بازیگران در میان سردرگمی ابعاد دنیا
- فروپاشی آرامش موقت خانواده دسن
- پیغامدهای فلسفی و روانی ابزار سفر کوانتومی
- ریشه های نظریه چنددنیای در فیزیک کوانتوم
- چالش ادامه سریال های تلویزیونی پس از پایان رمان منبع
- زبان اشاره و ارتباطات غیرکلامی در فضاهای علمی تخیلی
01
فرار از خط مبدا و آشفتگی در واقعیت های موازی
سردرگمی معمولاً پیغامد طبیعی آثاری به شمار می رود که بر پایه معماهای تودرتو و جعبه اسرار بنا شده اند. این مجموعه ها معما روی معما تلنبار می نمایند به امید اینکه در پایان پاسخی درخور تحویل دهند. دارک متر حتی با معیارهای سخت گیرانه این ژانر اثری افراطی است. ایده بنیادی چنددنیای، یعنی ربودن یک مرد به وسیله نسخه دیگری از خودش از دنیای موازی، هضم سختی دارد و با پیشرفت فصل اول، فهم ماجراها سختتر شد. فصل دوم بازگشته تا هیجان و درام غلیظ تری ارائه کند، هرچند دنبال کردن خطوط روایی آن تمرکز دوچندانی می طلبد.
فصل دوم با بیش از ده جسد ردیف شده شروع می شود که همگی جیسون دسن با لباس های متفاوتی هستند. این افتتاحیه یادآور فرجام فصل قبل است؛ جایی که ارتش جیسون ها به شیکاگو هجوم آوردند و خانواده دسن برای یافتن دنیایی آرام به درون جعبه گریختند. این جعبه علمی قطعی نیست؛ مقصد مسافران بسته به شرایط ذهنی آن ها در لحظه گشودن در تعیین می شود. ترس یا اضطراب در بدو ورود می تواند هر مسافری را مستقیماً به شیکاگویی پساآخرالزمانی پرتاب کند.
02
عبور از رمان و آزمون نویسندگی بلیک کراوچ
فصل نخست سریال اقتباسی کامل از تمام صفحات رمان بلیک کراوچ بود و پایان تعیینی داشت. کراوچ هرگز دنباله ای کاغذی بر کتاب خود ننوشت، اما حضور مستقیم او به عنوان سازنده و نویسنده اصلی، امیدواری زیادی برای ادامه ماجرا ایجاد کرد. فصل دوم جاه طلبانه و تأمل برانگیز است، اما خلق متریال تازه روندی پرنوسان دارد. داستان انسجام مفهومی خود را حفظ می نماید، ولی ریتم اثر در قسمت های میانی دچار سکته و افت می شود و تنها با نزدیک شدن به قسمت های پایانی دوباره اوج می گیرد.
برخلاف ادعای معمول که سفر میان بعدی را هیجان انگیزترین بخش داستان می داند (هرچند تماشا دنیاهای متفاوت روی کاغذ مجذوب کننده است)، انگیزه اصلی درام در این فصل به خستگی روانی شخصیت ها از فرار مداوم تغییر جهت می دهد. تمرکز از مفاهیم انتزاعی فیزیک برداشته شده و به هویت انسان، پشیمانی و بهای انتخاب ها اختصاص یافته است. تماشای پیغامدهای ساخته شدن جعبه بر زندگی اطرافیان جیسون، نشان می دهد میل به ساختن نسخه ای بهتر از خود تا چه مقدار می تواند ویرانگر باشد.
03
درخشش بازیگران در میان سردرگمی ابعاد دنیا
فصل دوم شخصیت های متعددی را وارد میدان می نماید که بیشترشان رونوشت هایی از شخصیت های قبلی هستند. انبوهی از نسخه های جیسون، دانیلا، چارلی، رایان، آماندا و لیتون در دنیاهای موازی سرگردانند. تفکیک این چهره ها از یکدیگر بسیار سخت است، تا جایی که جیسون و دانیلا تصمیم می گیرند برای شناختن یکدیگر خالکوبی یکسانی روی بدن خود ثبت نمایند. این سردرگمی گاهی مخاطب را از درگیر شدن عاطفی بازمی دارد، اما نقش آفرینی بازیگران لنگرگاه استواری برای نجات داستان فراهم می آورد.
جوئل اجرتون با ظرافت رفتاری بالا تفاوت های میان جیسون ها را عیان می سازد و جنیفر کانلی بار سنگین اضطراب و اندوه دانیلا را به تصویر می کشد. دایو اوکنی در نقش لیتون آسیب پذیری و جاه طلبی بی رحمانه را همزمان بازتاب می دهد و حضور آلیس براگا و جیمی سیمپسون وزن روایی صحنه ها را بالا می برد. سریال وقتی آرام می گیرد و روی روابط انسانی تمرکز می نماید برترین جلوه خود را نشان می دهد، هرچند هرازگاهی مخاطب باید سردرگمی در تشخیص افراد را بپذیرد.
04
فروپاشی آرامش موقت خانواده دسن
داستان فصل دوم پس از یک وقفه زمانی کوتاه بازمی شود؛ خانواده دسن هفت ماه در دنیای آرام زندگی نموده اند و گمان می برند به پناهگاهی امن رسیده اند. این آرامش خیالی با ورود سرزده نسخه ای دیگر از جیسون به خانه و کوشش برای تصاحب زندگی آن ها مکوششی می شود. دانیلا این بار فریب نمی خورد و با شلیک گلوله او را از پا درمی آورد. حضور پلیس و کشف جسد، خانواده را وادار می سازد دوباره آواره ابعاد ناشناخته شوند و دری دیگر از جعبه را بگشایند.
این فرار بی پایان ساختار روانی خانواده را دگرگون می سازد. زندگی مانند عشایر چنددنیای، دانیلا را دچار سوءظن شدید می نماید؛ شرایطی که در آن هر غریبه ای با چهره همسرش می تواند تهدیدی مرگبار باشد. سریال در این بستر، تنهایی عمیق انسان ها را عریان می نماید؛ هر فرد در دنیا کوچک ذهنی خود به دام افتاده و دستیابی به ابزاری معجزه آسا مانند جعبه نیز نمی تواند ریشه نارضایتی درونی و بیگانگی با خود را درمان کند.
05
پیغامدهای فلسفی و روانی ابزار سفر کوانتومی
فصل دوم تمایل دارد از داستان اصلی فاصله بگیرد و داستانک های مستقل خلق کند. یکی از شاخص ترین اپیزودها، زندگی چندساله یکی از نسخه های تصادفی جیسون را در دنیای آرام دنبال می نماید که تداعی نماینده داستان های کوتاه تلخ و انسانی است. این بخش ها بدون اتکا به پیچش های داستانی مداوم، اثرات روانی اختراع جعبه را بازتاب می دهند. حضور شخصیتی ناشنوا که از زبان اشاره بهره می برد، تنوع متفاوتی به روایت می بخشد و زاویه دید تازه ای از روابط میان فردی عرضه می نماید.
تلاقی علم با اخلاق زمانی پررنگ می شود که جیسون 2 برای جبران کاستی های دنیا خود، پروژه ای جهت غارت فناوری و ایده ها از ابعاد پیشرفته تر طراحی می نماید و به این باور می رسد که اقدامی خیرخواهانه انجام می دهد. این خودفریبی نشان می دهد فناوری های دگرگون نماینده اگرچه دستاوردهای شگرفی به نظر می رسند (هرچند ناتوانی انسان در پذیرش مسئولیت آن ها پایان به فروپاشی فردی ختم می شود)، مرز میان ایثار و خودخواهی را درهم می شنمایند.
06
ریشه های نظریه چنددنیای در فیزیک کوانتوم
ایده ای که اساس داستان دارک متر را تشکیل می دهد ریشه در تفسیر دنیا های چندگانه هیو اورت دارد که در دهه 1950 مطرح شد. بر مبنای این فرضیه، با هر مشاهده کوانتومی، واقعیت به شاخه های گوناگون تقسیم می شود و تمام احتمالات ممکن در دنیا هایی موازی رخ می دهند. سریال کوشش نموده این مفهوم فیزیکی را با عنصر آگاهی و روان شناسی پیوند بزند؛ جایی که شرایط ذهنی مسافر جهت گیری در میان بی نهایت انشعاب واقعیت را تعیین می نماید.
آنالیز های نظری نشان می دهند دستیابی به چنین سازوکاری نیازمند عایق سازی مطلق کوانتومی از محیط است، چیزی که در قالب جعبه مکعبی درون داستان نمادسازی شده است. نویسنده با تبدیل یک اصل خشک ریاضی به ابزاری برای آزمون حسرت های انسانی، بستر فیزیک کوانتوم را به آینه ای برای بازتاب خطاهای اخلاقی بدل ساخته است.
07
چالش ادامه سریال های تلویزیونی پس از پایان رمان منبع
تاریخ اقتباس های تلویزیونی نمونه های فراوانی از افت کیفی پس از اتمام منبع اقتباس اصلی را ثبت نموده است. آثاری که بر مبنای یک رمان مستقل ساخته می شوند، وقتی به علت اقبال مخاطب تمدید می گردند، عموماً در دام توسعه غیرضروری پلات و تعدد بی مورد شخصیت ها گرفتار می شوند. دارک متر نیز با اتمام خط روایی کتاب در پایان فصل نخست، با این آزمون سخت روبه رو شد.
حضور خود نویسنده در اتاق نگارش به حفظ لحن و انسجام درونی دنیا داستان یاری نموده است، اما پراکندگی تمرکز و پیگیری همزمان چندین خط داستانی در دنیا های مختلف، ضرباهنگ اثر را دستخوش نوسان می نماید. مقایسه این اثر با دیگر اقتباس های مشابه نشان می دهد عبور از متن اصلی نیازمند بازتعریف کامل هدف درام است تا سریال به تکرار الگوهای پیشین نیفتد.
08
زبان اشاره و ارتباطات غیرکلامی در فضاهای علمی تخیلی
ورود زبان اشاره به بستر روایتی چنددنیای، دریچه ای متفاوت به چگونگی انتقال مفاهیم فراتر از کلمات شفاهی باز می نماید. در موقعیت هایی که تکثیر شخصیت ها کلام را به ابزاری ناکافی یا گمراه نماینده بدل می سازد، ارتباطات بدنی و علائم دیداری به مطمئن ترین شیوه ابراز واقعیت تبدیل می شوند. این شیوه بیانی تنش های روانی میان نسخه های ناهمسان را با شفافیت بیشتری آشکار می نماید.
استفاده از سیستم های نشانه ای خاص و زبان اشاره انگلیسی تاریخی، یادآور دوران گذار آموزش ناشنوایان و کشمکش های زبانی گذشته است. گنجاندن این شیوه در دل علمی تخیلی معاصر نشان می دهد ارتباط انسانی در موقعیت های بحرانی و پیچیده، نیازمند شیوه های درک مشترکی است که فراتر از گفتار متداول قرار دارند.
جمع بندی نهایی
فصل دوم دارک متر گواهی بر این حقیقت است که جاه طلبی علمی بدون درک عواطف انسانی راه به پوچی می برد. این مجموعه با عبور از بستر کتاب اصلی نشان داد وسواس تغییر گذشته و فرار از حسرت ها، تنها به تکثیر بحران های هویتی می انجامد. قدرت بازیگری و کاوش در مفاهیم تنهایی بار سنگین پیچیدگی های زمانی را به دوش می کشد. هرچند تعدد شخصیت ها دنبال کردن ماجرا را سخت می نماید، پیغام نهایی روشن باقی می ماند: پذیرش واقعیت زیسته و بازسازی پیوندهای عاطفی، بسیار والاتر از جست وجوی بی پایان برای نسخه ای بی نقص از زندگی در دنیا های دیگر است.
پیشنهاد اختصاصی سردبیر (علیرضا مجیدی)
این مقاله مجذوب کننده و جالب بود؟! پس برای خواندن این نوشته های مرتبط کلیک کنید:
- تعیینات و طراحی گلکسی S27 پرو سامسونگ؛ اولترای کوچک بدون قلم
- راهکارهای عملی برای رهایی از وسواس تصویر بدنی و پذیرش ظاهر خود
- معمای هوش باورنکردنی اختاپوس ها پایان در آزمایشگاه های ژنتیک دانشگاه هاروارد حل شد
- مرگ راتکو ملادیچ؛ پایان زندگی جنجالی فرمانده جنگی صرب های بوسنی
- راهنمای تشخیصی روانپزشکی یا DSM، بالاخره شاخص های زیستی را وارد متن خود کرد
- باریک ترین و قوی ترین لپ تاپ های بازار | هم مناسب خانه و هم محل کار و سفر